Wat zijn energiepalen?
Funderingspalen die ook duurzame energie leveren
Energiepalen zijn funderingspalen met een extra functie. Ze dragen niet alleen een woning of gebouw, maar kunnen ook worden gebruikt als bron voor duurzame warmte en koeling.
Dat klinkt technisch, maar het idee is eenvoudig: als er toch nieuwe funderingspalen worden geplaatst, kunnen deze palen soms ook worden gebruikt voor een bodemenergiesysteem. In de palen komt dan een lus met vloeistof. Die lus haalt energie uit de bodem. Een bodemwarmtepomp gebruikt deze energie vervolgens voor verwarming, warm tapwater en koeling.
Energiepalen zijn vooral interessant bij funderingsherstel, renovatie en nieuwbouw met holle stalen buispalen.
Meer weten over toepassing bij funderingsherstel?
Wat is een energiepaal?
Een energiepaal is een funderingspaal die ook onderdeel wordt van het energiesysteem van een woning of gebouw.
Een gewone funderingspaal heeft één hoofdtaak: het gebouw dragen. Een energiepaal doet dat ook, maar krijgt daarnaast een tweede functie. In de paal wordt een aardwarmtelus geplaatst. Door die lus stroomt een vloeistof die warmte uit de bodem opneemt.
Die warmte wordt niet direct gebruikt om de woning te verwarmen. Daarvoor is de temperatuur te laag. De bodemwarmtepomp maakt van deze bodemenergie bruikbare warmte voor de woning.
Kort gezegd:
een energiepaal draagt het gebouw én helpt om energie uit de bodem te gebruiken.
Wat is het verschil tussen een gewone funderingspaal en een energiepaal?
Het verschil zit niet in de hoofdfunctie. Beide palen blijven onderdeel van de fundering. Het gebouw moet veilig en stabiel worden gedragen.
Het verschil zit in de extra toepassing.
Een gewone funderingspaal draagt alleen het gebouw.
Een energiepaal draagt het gebouw én bevat een lus voor bodemenergie.
Daardoor kan een energiepaal worden aangesloten op een bodemwarmtepomp. De paal wordt zo onderdeel van een systeem voor verwarming, warm tapwater en koeling.
Vooral bij holle stalen buispalen is dit interessant. Deze palen worden vaak gebruikt bij funderingsherstel. Omdat ze hol zijn, is er ruimte om een aardwarmtelus aan te brengen.
Hoe werkt een aardwarmtelus in een paal?
In de holle funderingspaal wordt een gesloten lus geplaatst. Door deze lus stroomt een vloeistof. Deze vloeistof blijft in het systeem en komt niet in contact met het grondwater.
De lus neemt warmte op uit de bodem rondom de paal. Die warmte is laag van temperatuur. De bodem is op deze diepte niet heet, maar wel relatief stabiel van temperatuur.
De lussen uit meerdere palen worden met elkaar verbonden via een centrale verdeler. Vanaf die verdeler gaat de energie naar de bodemwarmtepomp.
Het systeem werkt dus ongeveer zo:
bodem → lus in de paal → centrale verdeler → bodemwarmtepomp → woning
Is dit hetzelfde als aardwarmte?
In de praktijk wordt soms het woord aardwarmte gebruikt, omdat de energie uit de bodem komt. Technisch gezien is bodemenergie vaak een betere term.
Bij diepe aardwarmte wordt warmte uit diepe aardlagen gehaald. Energiepalen werken veel ondieper. Bij funderingsherstel gaan stalen buispalen vaak tot ongeveer 10 tot 22 meter diep. Op die diepte is de bodem niet heet genoeg om een woning direct te verwarmen.
Daarom is een bodemwarmtepomp nodig. De palen leveren lage-temperatuurenergie uit de bodem. De warmtepomp maakt daar bruikbare warmte van.
Energiepalen vallen dus vooral onder:
ondiepe bodemenergie met een bodemwarmtepomp.
Wat doet de bodemwarmtepomp?
De bodemwarmtepomp is het apparaat dat de energie uit de palen bruikbaar maakt voor de woning.
De vloeistof in de aardwarmtelussen neemt warmte op uit de bodem. Die warmte gaat naar de bodemwarmtepomp. De warmtepomp verhoogt de temperatuur, zodat de energie kan worden gebruikt voor verwarming en warm tapwater.
Zonder warmtepomp is de bodemenergie uit de palen meestal niet warm genoeg om direct te gebruiken.
U kunt de bodemwarmtepomp zien als de schakel tussen de bodem en de woning.
Meer weten over bodemwarmtepompen?
Kunnen energiepalen een woning verwarmen?
Ja, energiepalen kunnen helpen bij het verwarmen van een woning. De warmte uit de bodem wordt via de aardwarmtelussen naar de bodemwarmtepomp gebracht. De warmtepomp maakt daar bruikbare warmte van.
Of energiepalen voldoende vermogen leveren voor de hele woning, hangt af van het project. Belangrijke factoren zijn onder meer:
- het aantal palen;
- de diepte van de palen;
- de bodemopbouw;
- de grootte van de woning;
- de isolatie van de woning;
- de warmtevraag;
- het type warmtepomp;
- het afgiftesysteem in de woning.
Bij een kleinere of goed geïsoleerde woning kan energie uit palen goed passen. Bij grotere woningen kan extra ondersteuning nodig zijn, bijvoorbeeld via een aanvullende bron of bijverwarming.
ARA Boringen beoordeelt dit per woning of project.
Kunnen energiepalen ook warm tapwater leveren?
Ja. De bodemwarmtepomp kan ook warm tapwater maken voor bijvoorbeeld douche, badkamer en keuken.
Warm tapwater vraagt wel een hogere temperatuur dan gewone ruimteverwarming. Daarom moet het systeem goed worden ontworpen. De warmtevraag voor tapwater wordt meegenomen in de berekening.
Bij energie uit palen gaat het dus niet alleen om verwarming van de woning, maar ook om warm water voor dagelijks gebruik.
Kunnen energiepalen ook koelen?
Ja. In de zomer kan het systeem ook helpen om de woning te koelen.
Dan werkt het principe andersom. Warmte uit de woning wordt afgevoerd naar de bodem. De bodem is relatief koeler dan de woning en kan deze warmte opnemen.
Dit zorgt meestal voor comfortkoeling. Dat betekent dat de woning aangenamer koel blijft, maar het is niet hetzelfde als een airco die heel snel koude lucht blaast.
Koeling via bodemenergie is vooral interessant omdat de bodem in de zomer als koele bron kan worden gebruikt.
Wanneer zijn energiepalen interessant?
Energiepalen zijn vooral interessant wanneer er toch al nieuwe funderingspalen worden geplaatst.
Denk aan:
- funderingsherstel;
- renovatie;
- nieuwbouw;
- aanbouw;
- optoppen;
- herontwikkeling;
- woningen met weinig buitenruimte;
- woningen waar een bodemwarmtepomp gewenst is;
- projecten in Amsterdam, Zaandam, Haarlem, Alkmaar en omgeving.
Bij funderingsherstel worden vaak holle stalen buispalen geplaatst. Als die palen toch de grond in gaan, is dat een logisch moment om te onderzoeken of ze ook als energiepalen kunnen worden gebruikt.
Waarom energiepalen bij funderingsherstel?
Funderingsherstel is vaak noodzakelijk en kostbaar. De eerste zorg is natuurlijk dat de woning weer veilig en stabiel wordt gedragen.
Maar juist omdat er nieuwe palen worden geplaatst, ontstaat er een extra kans. De nieuwe fundering kan mogelijk ook worden gebruikt voor duurzame energie.
Zo wordt funderingsherstel niet alleen een noodzakelijke ingreep, maar ook een stap richting verduurzaming.
Meer weten over deze toepassing?
Zijn energiepalen geschikt voor iedere woning?
Nee, niet altijd. De mogelijkheden verschillen per project.
Energiepalen zijn vooral interessant als:
- er holle stalen buispalen worden geplaatst;
- het funderingsplan nog niet definitief is;
- er voldoende palen beschikbaar zijn;
- de palen diep genoeg gaan;
- de woning geschikt is voor een warmtepomp;
- er ruimte is voor een centrale verdeler en bodemwarmtepomp;
- verduurzaming onderdeel is van de plannen.
Bij grotere woningen kan het zijn dat de palen niet voldoende energie leveren voor de volledige warmtevraag. Dan kan aanvullende ondersteuning nodig zijn, zoals elektrische bijverwarming, zonthermie of een aparte bodemlus of aardwarmteboring.
Daarom begint ieder project met een beoordeling.
Wat doet ARA Boringen bij energiepalen?
ARA Boringen beoordeelt, ontwerpt en realiseert het bodemenergiesysteem in de palen.
Wij kijken onder meer naar:
- het funderingsplan;
- het aantal palen;
- de diepte van de palen;
- de afstand tussen de palen;
- de bodemopbouw;
- de warmtevraag van de woning;
- de behoefte aan warm tapwater;
- de gewenste koeling;
- de centrale verdeler;
- de bodemwarmtepomp;
- de afstemming met heibedrijf, aannemer en installateur.
ARA Boringen legt het energiesysteem aan tot en met de bodemwarmtepomp.
Wanneer moet u energiepalen laten onderzoeken?
Het beste moment is zo vroeg mogelijk. Bij voorkeur voordat het funderingsplan definitief is.
Dan kan nog goed worden gekeken naar de positie van de palen, het aantal palen, de diepte, het leidingwerk, de verdeler en de plek van de bodemwarmtepomp.
Hoe eerder energiepalen worden meegenomen, hoe beter het systeem kan worden afgestemd op de fundering en de installatie.
Heeft u plannen voor funderingsherstel of nieuwbouw met stalen buispalen?